Drawdown trong giao dịch: Thua lỗ cộng dồn và cái giá để phục hồi

Trader nào cũng có giai đoạn thua lỗ. Điều phân biệt tài khoản sống sót với tài khoản không sống sót là giai đoạn đó sâu đến mức nào. Drawdown là thước đo độ sâu ấy, và phép toán đằng sau nó rất khắc nghiệt: lỗ và lãi không đối xứng. Hiểu điều này là lý do mạnh mẽ nhất để giữ rủi ro mỗi lệnh nhỏ và cố định.

Drawdown nghĩa là gì

Drawdown là mức giảm từ giá trị tài khoản cao nhất xuống điểm thấp nhất sau đó, trước khi lập đỉnh mới.

Drawdown % = (đỉnh − đáy) ÷ đỉnh × 100

Nếu tài khoản tăng lên $10,000 rồi giảm xuống $8,500, drawdown là (10,000 − 8,500) ÷ 10,000 = 15%. Drawdown chỉ kết thúc khi tài khoản lập đỉnh mới trên $10,000.

• Maximum drawdown là mức giảm lớn nhất trong lịch sử tài khoản — con số mà hầu hết trader và quỹ prop theo dõi.
• Balance drawdown chỉ tính lệnh đã đóng. Equity drawdown tính cả lỗ thả nổi của lệnh đang mở, nên luôn sâu bằng hoặc hơn.

Vì sao phục hồi khó hơn thua lỗ

Sau khi lỗ, bạn kiếm lãi trên số vốn nhỏ hơn. Mức lãi cần để quay lại đỉnh là:

Lãi cần có = drawdown ÷ (1 − drawdown)

Drawdown	Lãi cần để phục hồi
10%	11.1%
20%	25.0%
30%	42.9%
40%	66.7%
50%	100%
75%	300%

Đến khoảng 20%, mức cần phục hồi vẫn gần bằng mức lỗ. Sau đó nó tăng tốc. Tài khoản giảm 50% phải tăng gấp đôi chỉ để hòa vốn — đó là lý do hạn chế drawdown quan trọng hơn chạy theo lợi nhuận.

Rủi ro mỗi lệnh định hình chuỗi thua thế nào

Với rủi ro theo phần trăm cố định, mỗi lần thua lấy đi một phần trăm của số còn lại. Sau n lần thua liên tiếp, tài khoản còn (1 − rủi ro)ⁿ so với ban đầu.

Rủi ro mỗi lệnh	Sau 10 lần thua liên tiếp	Drawdown
1%	90.4% tài khoản	9.6%
2%	81.7%	18.3%
5%	59.9%	40.1%

Ở 1%, mười lần thua liên tiếp là một tháng khó chịu. Ở 5%, cùng chuỗi đó cần khoảng 67% lợi nhuận để bù lại.

Chuỗi thua là bình thường

Ngay cả chiến lược tốt cũng tạo ra chuỗi thua dài. Với tỷ lệ thắng 50%, chuỗi thua dài nhất nên dự tính trong 200 lệnh là khoảng 7 đến 8 lệnh liên tiếp. Với tỷ lệ thắng 40% thì còn dài hơn. Nếu mức rủi ro mỗi lệnh của bạn không thể bình tĩnh chịu được số lần thua đó, thì nó quá cao cho chiến lược — chứ không phải ngược lại.

Đặt giới hạn drawdown

Hãy quyết định quy tắc trước khi drawdown đến, khi bạn còn suy nghĩ tỉnh táo:

1. Giới hạn ngày: ngừng giao dịch trong ngày sau khi lỗ, ví dụ, 3%.
2. Giảm khối lượng: ở mức drawdown 10%, giảm một nửa rủi ro mỗi lệnh cho đến khi lập đỉnh mới.
3. Tạm dừng và xem lại: ở 15–20%, dừng lại và kiểm tra xem bạn có theo kế hoạch không hay thị trường đã thay đổi.

Giảm một nửa rủi ro làm phục hồi chậm hơn một chút nhưng khiến hố sâu hơn ít có khả năng xảy ra hơn nhiều.

Những sai lầm thường gặp

• Tăng khối lượng sau khi thua để "gỡ lại" — con đường nhanh nhất đến drawdown sâu.
• Chỉ nhìn balance trong khi lệnh đang mở mang lỗ thả nổi lớn.
• Đánh giá chiến lược sau năm lần thua thay vì một mẫu lớn.
• Rủi ro một số tiền cố định được đặt khi tài khoản còn lớn hơn.

Giữ rủi ro cố định

Dùng công cụ tính khối lượng vị thế cho mọi lệnh để phần trăm cố định thực sự cố định khi số dư thay đổi, và công cụ tính rủi ro/lợi nhuận để đảm bảo lệnh thắng có thể bù lệnh thua. Đọc nên rủi ro bao nhiêu mỗi lệnh để chọn phần trăm, và tỷ lệ thắng và kỳ vọng để đánh giá chiến lược có xứng với drawdown của nó không.

Điểm chính cần nhớ

• Drawdown = (đỉnh − đáy) ÷ đỉnh; nó kết thúc khi lập đỉnh mới.
• Phục hồi cần nhiều hơn mức lỗ: 20% cần 25%, 50% cần 100%.
• Mười lần thua mất khoảng 9.6% ở rủi ro 1% và 40% ở rủi ro 5%.
• Chuỗi thua dài là bình thường; hãy đặt khối lượng để sống sót qua chúng.
• Đặt giới hạn ngày và quy tắc giảm khối lượng trước khi cần đến.

Các công cụ tính của YenPip là công cụ ước tính, không phải lời khuyên tài chính. Drawdown trong quá khứ không dự báo drawdown tương lai, và giao dịch có đòn bẩy có thể lỗ nhiều hơn dự kiến.