Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận được giải thích

Mỗi lệnh đều có hai con số đáng biết trước khi bạn vào: bạn chuẩn bị mất bao nhiêu, và bạn nhắm kiếm được bao nhiêu. Mối quan hệ giữa chúng — tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận — quy định bạn phải đúng thường xuyên đến mức nào chỉ để hòa vốn. Dưới đây là phần toán, và cách đặt stop cùng mục tiêu từ biểu đồ.

Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận đo điều gì

Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận (R:R) so sánh khoảng cách từ giá vào lệnh đến stop loss với khoảng cách từ giá vào lệnh đến mục tiêu. Với một vị thế Mua (Buy), rủi ro là giá vào lệnh trừ stop, và lợi nhuận là mục tiêu trừ giá vào lệnh.

Mạo hiểm 30 pip để kiếm 60 thì tỷ lệ là 60:30, viết là 1:2 — một đơn vị rủi ro đổi lấy hai đơn vị lợi nhuận. Rủi ro trước, lợi nhuận sau: một lệnh mạo hiểm 60 pip để kiếm 30 là 1:0.5, khó có lãi hơn nhiều.

Tỷ lệ này không nói gì về xác suất. Nó mô tả hình dạng của một lệnh, không phải việc lệnh đó có hiệu quả hay không.

Tỷ lệ được niêm yết bằng pip, nhưng thứ bạn được hoặc mất là tiền, và điều đó phụ thuộc vào khối lượng vị thế. Công cụ tính rủi ro/lợi nhuận quy đổi cả hai phía ra đơn vị tiền tệ tài khoản từ giá vào lệnh, stop và mục tiêu của bạn.

Tỷ lệ thắng hòa vốn

Tỷ lệ chỉ là một nửa bức tranh; nửa còn lại là tần suất lệnh thắng. Để hòa vốn, khoản thắng trung bình phải trả cho khoản thua trung bình:

tỷ lệ thắng × lợi nhuận = (1 − tỷ lệ thắng) × rủi ro

Giải ra tỷ lệ thắng, ta được con số quan trọng nhất:

Tỷ lệ thắng hòa vốn = 1 / (1 + R), trong đó R là lợi nhuận ÷ rủi ro.

Rủi ro : lợi nhuận	R	Tỷ lệ thắng hòa vốn
1:1	1.0	50.0%
1:1.5	1.5	40.0%
1:2	2.0	33.3%
1:3	3.0	25.0%

Hãy đọc bảng này như một mức sàn, không phải một mục tiêu. Ở 1:2, mọi tỷ lệ thắng trên 33.3% đều đưa bạn đi trước qua nhiều lệnh; dưới mức đó là thua, dù từng setup riêng lẻ trông tốt đến đâu.

Chi phí đẩy mức sàn lên cao hơn

Công thức giả định bạn mất đúng khoảng cách stop và được đúng mục tiêu. Trên thực tế bạn còn trả spread và hoa hồng, và giá khớp có thể rơi hơi xa hơn stop — nên tỷ lệ thắng hòa vốn thật nằm cao hơn bảng một chút, rõ nhất ở 1:1.

Vì sao R:R cao hơn không tự động tốt hơn

Nhiều trader nghe câu "nhắm ít nhất 1:3" rồi đẩy mục tiêu ra xa hơn. Mỗi bước tăng R thật sự hạ tỷ lệ thắng bạn cần — nhưng nó cũng hạ tỷ lệ thắng bạn có thể đạt được trong thực tế. Một mục tiêu xa gấp đôi không được chạm tới thường xuyên gấp đôi; nó được chạm tới ít hơn.

Hai cái bẫy thường gặp. Thu nhỏ stop để làm đẹp tỷ lệ sẽ đưa nó vào vùng nhiễu bình thường của thị trường, nơi biến động thông thường đóng lệnh của bạn. Và tỷ lệ không phải một lời hứa: mục tiêu không được đảm bảo khớp, và trượt giá có thể biến 1:3 thành một con số nhỏ hơn vào lúc bạn thoát lệnh.

Vậy câu hỏi hữu ích không phải "tôi có thể tuyên bố tỷ lệ bao nhiêu?" mà là "setup này tạo ra tỷ lệ thắng bao nhiêu, và nó có nằm trên đường hòa vốn không?" Tính theo đơn vị rủi ro:

Kỳ vọng = (tỷ lệ thắng × R) − (1 − tỷ lệ thắng)

Một hệ thống 1:1 thắng 60% số lần cho kết quả +0.20 mỗi lệnh; một hệ thống 1:3 chỉ thắng 20% cho kết quả −0.20. Tỷ lệ cao hơn đã thua.

Ví dụ minh họa: EUR/USD trên tài khoản $10,000

Giả sử bạn giao dịch $10,000 và mạo hiểm 1% mỗi lệnh — $100.

EUR/USD đang đi ngang và đáy swing gần nhất nằm ở 1.0820. Giá vào lệnh của bạn là 1.0850, nên stop đặt ngay dưới đáy đó: 30 pip rủi ro. Kháng cự kế tiếp là 1.0910, nên mục tiêu đặt ở đó — 60 pip lợi nhuận. Tỷ lệ là 1:2.

Tính khối lượng từ rủi ro, không phải từ một khối lượng lot bạn tình cờ thích:

• Rủi ro bằng tiền: $100
• Khoảng cách stop: 30 pip
• Rủi ro mỗi pip: $100 ÷ 30 = $3.33
• Một lot tiêu chuẩn trên EUR/USD là $10 mỗi pip, nên vị thế là $3.33 ÷ $10 = 0.33 lot (khoảng 33,000 đơn vị)

Lợi nhuận tại mục tiêu: 60 pip × $3.33 = $200, gấp đôi rủi ro.

Ở 1:2, tỷ lệ thắng hòa vốn là 33.3%. Thắng 40% số lần cho kỳ vọng (0.40 × $200) − (0.60 × $100) = +$20 mỗi lệnh. Thắng 30% cho −$10 — tỷ lệ không cứu được.

Công cụ tính khối lượng vị thế biến mọi khoảng cách stop thành khối lượng lot cho số dư của bạn.

Ví dụ minh họa: vàng trên tài khoản $1,000

Giờ với một tài khoản nhỏ hơn: $1,000, mạo hiểm 2% — $20 mỗi lệnh.

Vàng (XAU/USD) được niêm yết bằng đô la mỗi ounce và một lot tiêu chuẩn là 100 ounce, nên biến động $1.00 đáng $100 mỗi lot — với 0.01 mỗi pip, là $1 mỗi pip mỗi lot.

Giá đang ở 2,650.00 và hỗ trợ nằm ở 2,645.00, nên stop đặt dưới đó: $5.00, tức 500 pip. Để có 1:3, mục tiêu cách $15.00 ở 2,665.00 (1,500 pip).

• Rủi ro bằng tiền: $20
• Khoảng cách stop: 500 pip
• Rủi ro mỗi pip: $20 ÷ 500 = $0.04
• Giá trị pip là $1 mỗi pip mỗi lot, nên vị thế là 0.04 lot (4 ounce)

Lợi nhuận tại mục tiêu: 1,500 pip × $0.04 = $60, gấp ba lần rủi ro.

Hòa vốn ở 1:3 là 25%. Tỷ lệ thắng 30% cho (0.30 × $60) − (0.70 × $20) = +$4 mỗi lệnh. Lợi thế mỏng, điều này bình thường ở quy mô này: tỷ lệ cho lệnh dư địa, tỷ lệ thắng mới là thứ kiếm ra tiền.

Một lưu ý về các cặp yên

USD/JPY hoạt động giống hệt, chỉ khác là giá trị pip không cố định bằng đô la: một lot tiêu chuẩn là 1,000 yên mỗi pip, khoảng $6.78 ở tỷ giá 147.50. Vì con số đó nhỏ hơn $10 mà một lot EUR/USD trả mỗi pip, vị thế cho mức rủi ro $20 và stop 30 pip tăng lên khoảng 0.10 lot — so với khoảng 0.07 lot trên EUR/USD. Hãy quy đổi ra đơn vị tiền tệ tài khoản trước — công cụ tính giá trị pip làm việc đó.

Đặt stop và mục tiêu từ cấu trúc thị trường

Cả hai ví dụ đều chọn stop và mục tiêu từ các mức trên biểu đồ, rồi đọc tỷ lệ ra từ chúng. Thứ tự đó quan trọng: chọn 1:3 trước rồi đi tìm một stop làm phép toán khớp là cách để stop kết thúc ở sai chỗ.

1. Tìm stop trước — nằm ngoài đáy hoặc đỉnh swing, mức mà nếu bị phá sẽ chứng minh ý tưởng sai, kèm một khoảng đệm nhỏ cho spread và nhiễu.
2. Đo rủi ro bằng pip từ giá vào lệnh đến stop đó.
3. Tìm mục tiêu tại mức thật kế tiếp — một đỉnh hoặc đáy trước đó, một biên của vùng đi ngang, một con số tròn — và đo lợi nhuận.
4. Kiểm tra tỷ lệ. Dưới khoảng 1:1.5 thì lệnh có thể không đáng vào; trên mức đó, hãy để mức giá quyết định.
5. Tính khối lượng vị thế sao cho stop tốn đúng số tiền bạn đã quyết định mạo hiểm.

Một tỷ lệ được tạo ra theo cách này là trung thực, vì nó đến từ nơi giá thực sự đảo chiều.

Những điểm chính

• Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận so sánh khoảng cách đến stop với khoảng cách đến mục tiêu, viết rủi ro trước — 1:2 nghĩa là mạo hiểm một để kiếm hai.
• Tỷ lệ thắng hòa vốn là 1 / (1 + R): 50% ở 1:1, 40% ở 1:1.5, 33.3% ở 1:2, 25% ở 1:3.
• Tỷ lệ cao hơn hạ tỷ lệ thắng bạn cần — và cả tỷ lệ thắng bạn thực tế có thể đạt được. Kỳ vọng, (tỷ lệ thắng × R) − (1 − tỷ lệ thắng), quyết định một hệ thống có kiếm được tiền hay không.
• Spread và hoa hồng đẩy tỷ lệ thắng hòa vốn thật lên trên công thức.
• Đặt stop ở nơi ý tưởng bị vô hiệu và mục tiêu ở một mức thật, rồi đọc tỷ lệ ra từ những khoảng cách đó. Khối lượng vị thế đi theo stop và số tiền bạn sẽ mạo hiểm.

Công cụ tính toán của YenPip là công cụ ước tính, không phải lời khuyên tài chính. Giao dịch mang rủi ro thua lỗ, và kết quả thực tế thay đổi theo điều kiện của sàn giao dịch như spread, hoa hồng và swap.